Visie
Taal- en rekenonderwijs staat als nooit tevoren in de belangstelling. Het belang ervan voor schoolsucces is evident. Kinderen die goed lezen, leren meer. Inzicht in getallen en vlot kunnen rekenen is nodig in een maatschappij die steeds digitaler wordt.
Het Marnix Onderwijscentrum heeft het Kenniscentrum Interactief taal- en rekenonderwijs opgericht dat zich gespecialiseerd heeft in taal- en rekenonderwijs in het (speciaal) basisonderwijs. Onze nascholing sluit aan op de visie van interactief onderwijs, waarvan de uitgangspunten zijn: betekenisvol, sociaal en strategisch leren.
Betekenisvol leren
Leren is een actief proces. Kinderen leren het beste wanneer zij dat doen in echte situaties, die betekenis voor hen hebben en die hen aanspreken. Leraren geven onderwijs in functionele contexten en zorgen ervoor dat kinderen authentieke leertaken krijgen, waaraan ze zelf betekenis kunnen geven.
In het taalonderwijs gaan de teksten die kinderen schrijven over iets dat kinderen aanspreekt, dat hen raakt, bijvoorbeeld een briefje schrijven aan oma, vader of moeder. Als dat wat kinderen schrijven aansluit bij de eigen belevingswereld, wordt het betekenisvol.
In het rekenonderwijs vormt de realiteit het startpunt én het toepassingsgebied van rekenactiviteiten. Met functionele en herkenbare contexten wordt in het realistisch rekenonderwijs een brug geslagen tussen de belevingswereld van kinderen en het wiskundig denken. Zelf op onderzoek uitgaan maakt het beredeneren, verklaren en reconstrueren van wiskundige verschijnselen mogelijk op elk niveau.
Sociaal leren
Het leren van taal wordt opgevat als een sociaal leerproces. Kinderen leren taal in interactie met anderen. In het taalonderwijs laten leraren voorbeeldgedrag zien waardoor kinderen de mogelijkheden van gesproken taal leren kennen. In realistisch reken-wiskundeonderwijs is interactie van leerlingen met elkaar en met de leraar een voorwaarde om op een steeds hoger niveau te kunnen denken en problemen op te kunnen lossen.
Strategisch leren
Als volwassenen uitleggen en voordoen hoe de talige activiteiten uitgevoerd kunnen worden, leren kinderen hoe ze taalproblemen kunnen aanpakken. Hoe kun je het beste een samenvatting schrijven, hoe lees je een informatieve tekst?
In het rekenonderwijs is er aandacht voor de leeropbrengsten (de goede oplossingen), maar altijd op het fundament van een proces. Door het vergelijken van de eigen oplossingsstrategie met die van anderen, wordt een keuze voor een efficiënte en inzichtelijke oplossingsstrategie beter mogelijk.
In realistisch reken-wiskundeonderwijs heeft strategisch leren betrekking op het denkproces achter het (goede) antwoord. Hoe heeft de leerling gedacht en op welke wijze kan de leraar de leerling stimuleren tot denken en problemen oplossen op een volgend niveau?
Onderzoek en innovatie
Het Kenniscentrum Interactief taal- en rekenonderwijs werkt nauw samen met het lectoraat Interactie en Taalbeleid van Resi Damhuis.
Advisering en begeleiding op maat
Het invoeren en organiseren van goed taal- en rekenonderwijs vergt maatwerk en oog voor de specifieke context van de school. Wat zijn de kwaliteiten en mogelijkheden van de teamleden? Welke vragen hebben teamleden, wat is hun handelingsverlegenheid?
Het verbeteren van het taal- en rekenonderwijs raakt de hele organisatie. Schoolontwikkeling is het uitgangspunt. De handelingsverlegenheid kan op verschillende niveaus starten. Bijvoorbeeld: een leerling stagneert in het leerproces. Van daaruit kunnen vragen ontstaan voor het werken met groepsplannen. Dit heeft direct consequenties voor de schoolontwikkeling. De begeleiding kan daarom op verschillende niveaus insteken.
De adviseurs van het kenniscentrum hebben ruime ervaring in het geven van advies en begeleiding op het gebied van taal en rekenen. Bij advisering en begeleiding kan gedacht worden aan:
Kwaliteitszorg
-
advisering over taal- en rekenbeleid aan schoolbesturen, directies en schoolteams
-
analyse van toetsresultaten en het opstellen van verbeterplannen voor opbrengst- en resultaatgericht werken rondom taal en rekenen
-
het monitoren en evalueren van verbeteracties
Leerlijnen en de begeleiding op de werkvloer
-
advisering rondom opbrengstgericht en resultaatgericht werken
-
begeleiding bij het interactiever maken van het taal- en rekenonderwijs
-
begeleiding bij een rijke leeromgeving taal en rekenen
-
het opzetten van een doorlopende leerlijn voor de vroegschoolse periode, de basisschool en het voortgezet onderwijs op bovenschools en schoolniveau
-
het implementeren van leerlijnen taal/lezen en rekenen (gekoppeld aan de referentieniveaus) op schoolniveau
-
begeleiding van leraren op de werkvloer
-
begeleiding van zoekgroepen taal en rekenen
-
het geven van modules uit de opleiding Coördinator Taal, Coördinator Lezen en Coördinator Rekenen
Specifieke instructiebehoeften taal en rekenen
-
advisering en ondersteuning bij de invoering van referentieniveaus taal en rekenen
-
ondersteuning, training en coaching van pedagogisch medewerkers in de kinderopvang, leraren, IB’ers en directie op specifieke vaardigheden
-
het inrichten van een rijke leeromgeving
-
begeleiding van leraren op de werkvloer
-
begeleiding van zoekgroepen taal en rekenen
-
vraagstukken rondom ernstige taal- en rekenproblemen, waaronder dyslexie/dyscalculie gekoppeld aan landelijke protocollen
-
handelingsgericht werken specifiek uitgewerkt voor taal- en rekenonderwijs
Opleidingen, cursussen en trainingen
Het aanbod van het Kenniscentrum Interactief taal- en rekenonderwijs is te verdelen in:
-
Post-hbo-opleidingen: Coördinator Taal, Coördinator Rekenen en Remedial Teacher
-
In het kader van de functiemix bestaat er versterkte belangstelling voor deze opleidingen. Aantrekkelijk voor de deelnemer is dat ook deze vakgerichte opleidingen binnen de criteria voor een lerarenbeurs vallen. Afgestudeerden aan deze post-hbo-opleidingen worden bijgeschreven in het Abituriëntenregister van de stichting Post HBO.
-
Coördinator Lezen.
-
Master SEN: Leerroute taalspecialist/dyslexie PO, Reken- en wiskundespecialist/dyscalculie in samenwerking met Christelijke Hogeschool Windesheim.
-
Voor nieuwe uitgave over taal en rekenen ga naar de website van onderwijsuitgaven