Over ons » Nieuws

Geschreven door Henk Logtenberg.

In de aanloop voor mijn studiereis naar Japan voor Lesson Study van 18 tot en met 28 juni 2019 ben ik mij aan het voorbereiden. Ik ben lid van het digitaal Platform Basecamp van de studiereis waarin ik veel inhoudelijke informatie vind en thuis lees ik tijdens de vakantiedagen enkele reisgidsen door.

Op expeditie

Rekenen-wiskunde & Lesson Study

Zodra het programma van het Lesson Study Immersion Program 2019 in mijn mailbox van Basecamp IMPULS 2019 verschijnt, worden de doelen door de organisatoren nog weer eens helder op een rij gezet:

The lesson study immersion program is designed to give mathematics education researchers and practitioners from outside Japan an opportunity to examine authentic Japanese Lesson Study in mathematics classrooms.  The major purpose of this program is for us to receive feedback on the strengths and weaknesses of Japanese Lesson Study and to discuss how to improve mathematics teacher professional development programs. To accomplish this, we are inviting leaders of mathematics education to immerse themselves in authentic Japanese lesson study and to observe mathematics research lessons in elementary and lower secondary grades.

‘To improve mathematics  teacher development programs through Lesson Study’, is voor mij de afgelopen tijd een aandachtspunt geweest. We hebben hiervoor een Lesson Study-model ontwikkeld waarbij de kernwaarden van de Marnix Academie ingebed zijn in de Collaborative Lesson Research-cyclus (Marnix Academie Lesson Study-model, MALS) (zie figuur 2).

 

Figuur 2: Marnix Academie Lesson Study (MALS)

Inhoudelijk programma

In de deelnemerslijst verschijnen 34 deelnemers die begeleid worden door 11 stafleden. Enkele van de Japanse stafleden (Fujii, Takahashi en Yoshida) herken ik van vorige Lesson Study conferenties.  Watanabe ken ik van de simultane vertalingen in het Engels tijdens de lesuitvoeringen en nabesprekingen. Op de deelnemerslijst zie ik mij als Nederlander staan te midden van Amerikanen en Engelsen  Een gemêleerd gezelschap variërend van docenten van primary, junior-highschools en universities, coaches en directeuren van reken-wiskunde- en curriculacentra en een uitgever van een Japanse reken-wiskunde methode.

Op de planning staan 7 schoolbezoeken waarin Lesson Study Research Lessons worden uitgevoerd en nabesproken. Daarnaast zijn er masterclasses {o.a. ‘Teaching through Problem Solving and Kyouzai Kenkyu’ (onderzoek naar de lesinhouden) en ‘Japanese mathematics lessons and Lesson Study’}.

Japanse cultuur

Daarnaast is er ook veel aandacht voor de Japanse cultuur. We krijgen de kans om tijdens de lunches kennis te maken met Japanse leerlingen die deelnemen aan Lesson Study Research Lessons; hebben uitwisselingen met Japanse leraren in Japanse Dinner Style en overnachtten in een Japans hotel waar nog geslapen wordt op Tatami’s. De naam Tatami’s – rijstmatten - herinnert mij aan de tijd dat ik zelf in de Dojo stond om Jiu-Jitsu te beoefenen. Ik wil dan ook proberen om op m’n vrije zondag in Tokyo de Budokan te bezoeken, waar – wellicht de meest beroemde Utrechter - Anton Geesink in 1964 voor het oog van de goddelijke keizer Hirohito het Olympisch goud won in een rechtstreeks duel met de Japanner Kaminaga. Uiteraard ben ik ook benieuwd welke aanpassingen deze tempel der Japanse vechtsporten voor de Olympische Spelen in 2020 in Tokyo krijgt.

Spoorwegboekje

De planning van de voorbereiding voor het programma is in volle gang. Exact op tijd ontvang ik op de afgesproken tijdstippen de voorbereidende informatie en documenten. Het lijkt wel het Japanse Hogesnelheidsnetwerk, dat ook gekenmerkt wordt door een hoge precisie. Ik krijg met dit spoornetwerk al direct te maken als ik van Tokyo – Narita International Airport met de Narita Express (N’EX, figuur 1) binnen 60 minuten naar Tokyo Station wordt gebracht. Daarna zal ik nog een klein half uur met een kleinere trein m’n weg moeten zien te vinden naar het hotel in de Prefectuur Tokyo met haar 13 miljoen inwoners.

Samen op Expeditie

Maar voordat het zover is wordt aan ons gevraagd om aan de hand van een drietal artikelen d.m.v. een kort verslag input te leveren voor de studiebijeenkomsten. Centraal daarbij staan de begrippen: curriculum en problem solving. In het Japanse reken-wiskunde curriculum (2008) (PO, onderbouw VO) is de focus bij rekenen-wiskunde gericht op het probleemoplossend leren. Wellicht krijgen we alvast een indruk hoe het nieuw te ontwikkelen curriculum er uit zal komen te zien. De implementatie van het rekenen-wiskunde curriculum in Japan gebeurt door Lesson Study. Misschien doe ik nieuwe inzichten op in hoe we het nieuwe curriculum van de Bachelor van de Marnix Academie mede door middel van het project Samen op Expeditie – waarin Lesson Study als een rode draad door heen loopt - met de partnerscholen willen vormgeven. Het concept hiervoor ligt klaar (Figuur 3).

 

Figuur 3: Samen op Expeditie

Binnen het project Samen op Expeditie willen we als Marnix Academie samen met de partnerscholen ‘In de scholen opleiden’. Een model waarbij het vetrekpunt ligt bij de vraag van de school en waar de interne coach (ICO) van de school als ‘Reflectieve practitioner’ (adaptieve expert) keuzes maakt om tot de juiste afstemming van de leerinhouden te komen in de praktijksituatie. De inhoudelijke expert (efficiency expert) zal/kan beproefde inhouden tijdens de voorbereiding en nabespreking inbrengen. De definitie van Ishii (2018) van Lesson Study zal dan meer tegemoet komen aan de werkelijke situatie.

Lesson Study is een methodiek van in de school opleiden/trainen, waarbij leraren van elkaar leren door bijeenkomsten voor, tijdens en na lesuitvoeringen. (Ishii, 2018)