Over ons » Nieuws
Nieuwsoverzicht

Het leren organiseren: de rol van de schoolleider

Door Jolijn Slingerland

Wat is nu de rol van de schoolleider en wat is nu de rol van de leerkracht? Dat was een van de vragen die mij gesteld werd tijdens de cursus het leren organiseren. Hiermee werd meteen het spanningsveld opgezocht tussen wat oud gedrag is en wat bij het leren organiseren gevraagd wordt. 

Het leren organiseren: de rol van de schoolleider

Een voorbeeld hiervan gaat over buitenspeeltijden van kleuters.
Op een school werd de discussie gevoerd over of het nu beter is om kleuters lange tijd buiten te laten spelen zodat zij tot beter functioneel spel komen, of dat het beter is om kleuters korter en vaker buiten te laten spelen.
In de schoolcultuur die mij bekend is wordt hier door een schoolteam inhoudelijk over gediscussieerd en wanneer men er niet uitkomt neemt de schoolleider de beslissing. Want hij of zij is eindverantwoordelijk.

Bij een school die werkt volgens het concept van het leren organiseren gaat het anders: "Schoolleiders moeten niet langer plannen maken voor onderwijs ontwikkeling! Zij moeten niet op de inhoud willen sturen, maar nauwkeurig en gericht de organisatiestructuur inrichten en onderhouden, zodat verbeteringen, veranderingen en innovatie als vanzelf door professionals in de organisatie uitgedacht en ingevoerd worden". Dat is wat Ben Van der Hilst ziet als rol voor de schoolleider.

Dat vraagt ander gedrag van de schoolleider dan die misschien tot nu toe ervaren is.
In het voorbeeld van de buitenspeeltijden van kleuters zou de rol van de schoolleider zijn dat deze op inhoud kan inspireren, maar de keuze tussen de mogelijkheden bij het onderwijsteam, dat verantwoordelijk is voor de kinderen, laat liggen.
De rol van de leerkracht is in dit geval het afstemmen met het onderwijsteam welke keuze in het belang is van deze kinderen en samen met het onderwijsteam de beslissing nemen.

De schoolleider als inspirerend leider heeft inhoudelijke kennis van zaken en sluit regelmatig bij onderwijsteamvergaderingen aan, om zijn inspiratie met het onderwijsteam te delen.
Verder is hij er verantwoordelijk  voor om te zorgen dat verbeteringen en veranderingen in de organisatie uitgevoerd kunnen worden. Hij zal dus moeten toezien op de structuur die hij organiseert om het leren vorm te geven. “Ik ben niet langer alleen verantwoordelijk voor het initiëren van onderwijsontwikkeling of het nemen van besluiten”, zegt een ervaren schoolleider die met dit concept werkt. “Het team is zo enthousiast, initiatieven voor schoolontwikkeling ontstaan op de werkvloer”.

Hoe doe je dat dan?
Door je team onder te verdelen in onderwijsteams die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor een x aantal leerlingen. Je biedt deze mensen de gelegenheid elkaar vaak te spreken en te zien over onderwijs inhoudelijke zaken.
Samen met je teamleden onderzoek je op welke manier deze overlegmomenten het beste georganiseerd kunnen worden.
Je gaat steeds in overleg met elkaar over wie verantwoordelijk is voor welke zaken en hoe je je hieraan te houdt.

Ik hoop dat de leerkrachten uit het voorbeeld van de kleuterspeeltijden de moed hebben  met hun  schoolleider in gesprek te gaan, zodat duidelijk wordt wie waarvoor verantwoordelijk is.